ΤΑΞΙΚΕΣ ΑΝΑΔΙΑΡΘΡΩΣΕΙΣ ΣΤΗ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΕΛΛΗΝΙΚΗ ΚΟΙΝΩΝΙΑ

Εισαγωγή

H παρούσα εργασία έχει ως αφετηρία την ιδέα ότι οι τάξεις συνιστούν «πραγματικές ή δυνητικές δυνάμεις που έχουν την ικανότητα να μεταμορφώνουν την κοινωνία και γι’ αυτό κατέχουν ξεχωριστή θέση στην κοινωνιολογική θεωρία».1Θεωρούμε ότι η ταξική θέση των ατόμων προσδιορίζεται από την αντικειμενική τους ένταξη στο πλέγμα των κοινωνικών σχέσεων και είναι ανεξάρτητη από τις προθέσεις και τις επιθυμίες τους και επομένως η προσέγγισή τους δεν μπορεί παρά να είναι ολιστική. Όμως η ολιστική προσέγγιση των τάξεων μπορεί και πρέπει να συμπληρώνεται με εμπειρικές προσεγγίσεις που να αναδεικνύουν τους συγκεκριμένους βιωματικούς τους κόσμους και τις υποκειμενικότητες που διαμορφώνονται στο πλαίσιό τους. Επειδή η συγκεκριμένη διαμόρφωση των τάξεων είναι το «προσωρινό» αποτέλεσμα του κοινωνικού και τεχνικού καταμερισμού της εργασίας που λαμβάνει χώρα σ’ έναν κοινωνικό σχηματισμό, η αντιστοίχιση των δομικών κατηγοριών στις εμπειρικές κατηγορίες του πληθυσμού μιας συγκεκριμένης κοινωνίας δεν είναι δυνατή παρά μόνο με πολύ γενικό τρόπο.

Συνεχίστε την ανάγνωση

ΣΚΕΨΕΙΣ ΓΙΑ ΜΙΑ ΣΥΓΧΡΟΝΗ ΠΡΟΣΕΓΓΙΣΗ ΤΩΝ ΤΑΞΕΩΝ ΜΕ ΑΦΟΡΜΗ ΤΗ ΣΥΖΗΤΗΣΗ ΓΙΑ ΤΙΣ ΣΥΜΜΑΧΙΕΣ ΤΟΥ ΣΥΡΙΖΑ

Εισαγωγή

Η συζήτηση γύρω από τις συμμαχίες του ΣΥΡΙΖΑ είναι λογικό να παραπέμπει σε κοινωνιολογικού τύπου ανάλυση γύρω από τις κοινωνικές τάξεις στις οποίες ο ΣΥΡΙΖΑ απευθύνεται και αποσκοπεί να εκπροσωπήσει πολιτικά. Ο σκοπός αυτού του σημειώματος είναι να προτείνει στοιχεία μιας διαφορετικής προσέγγισης θεωρώντας ότι οι κυρίαρχες αναλύσεις είναι κατά βάση παρωχημένες και πάσχουν από εργατισμό ακόμα και στις σύνθετες διατυπώσεις τους. Συζητάω 3 κείμενα1 των οποίων τα βασικά στοιχεία εμπεριέχονται ή υπονοούνται σε πολλά άλλα κείμενα του χώρου μας. Λέω προκαταβολικά ότι επ’ ουδενί δεν πρέπει να εγκαταλείψουμε την ταξική ανάλυση, αντίθετα θα πρέπει να κατανοήσουμε τις αλλαγές που έχουν γίνει στις τάξεις του σημερινού καπιταλισμού για να οικοδομήσουμε ένα ηγεμονικό συνασπισμό στη βάση ενός εναλλακτικού σχεδίου για την κοινωνία στον οποίο θα αναγνωρίζονται και θα συμμετέχουν όχι μόνο η εργατική τάξη και θεωρούμενοι ως παραδοσιακοί της σύμμαχοι, αλλά ένας συνασπισμός στρωμάτων ή τάξεων των οποίων οι παραδόσεις δεν είναι εργατικές αλλά στηρίζουν, από διαφορετικές προσεγγίσεις ένα εναλλακτικό – αντι-νεοφιλελεύθερο κοινωνικό σχέδιο.

Συνεχίστε την ανάγνωση

ΜΙΑ ΣΤΑΤΙΣΤΙΚΗ ΕΙΚΟΝΑ ΤΗΣ ΕΞΕΛΙΞΗΣ ΤΗΣ ΕΡΓΑΤΙΚΗΣ ΤΑΞΗΣ ΣΤΗΝ ΕΛΛΑΔΑ


Στα πλαίσια προηγούμενης εργασίας μας (Πετράκη, Γεωργία, 2004) είχαμε διατυπώσει ως υπόθεση εργασίας ότι κατά τις τελευταίες δεκαετίες λαμβάνουν χώρα έντονες ταξικές αναδιαρθρώσεις που μεταβάλλουν τον κοινωνιολογικό χάρτη της ελληνικής κοινωνίας. Η έμφαση στην υπόθεση εργασίας μας τοποθετείται στην διαδικασία εσωτερικής διαφοροποίησης της εξαρτημένης εργασίας που πλέον συνιστά κυρίαρχη κοινωνική κατάσταση στην ελληνική κοινωνία. Η ανάπτυξη της μισθωτής (εξαρτημένης) εργασίας1 στην ελληνική κοινωνία συμπίπτει με τη μείωση της (εθνικής) εργατικής τάξης και την ανάπτυξη μισθωτών τεχνικών/επιστημονικών/διευθυντικών επαγγελμάτων αλλά και την ανάπτυξη μιας «νέας» εργατικής τάξης της οποίας η στατιστική πρόσληψη είναι ατελής ή και ανύπαρκτη. Ο προσδιορισμός «νέας» εργατικής τάξης είναι καθαρά περιγραφικός και παραπέμπει στην υπόθεση εργασίας ότι οι εξαρτημένοι εργαζόμενοι στο χώρο της υλικής παραγωγής2 (αγροτικής, βιομηχανικής και βιοτεχνικής) προέρχονται κατά κύριο λόγο από τους μεταναστευτικούς πληθυσμούς που συρρέουν μαζικά στην ελληνική κοινωνία τις τελευταίες δεκαετίες.

Συνεχίστε την ανάγνωση

ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ

ΔΙΑΛΟΓΟΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ ΚΑΙ ΑΡΙΣΤΕΡΑΣ (08/02/2013)

Στις 21 και 22 Ιανουαρίου πραγματοποιήθηκε διήμερο συνέδριο με θέμα «Εκκλησία και αριστερά» με πρωτοβουλία του Τμήματος Θεολογίας του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης. Το συνέδριο αυτό αξίζει της προσοχής μας γιατί ανέπτυξε το διάλογο ανάμεσα σε 2 ρεύματα- πόλους που ιστορικά είναι αντίπαλοι αν και στη λαϊκή συνείδηση ο διαχωρισμός τους δεν είναι πάντα εύκολος. Η αριστερά διεκδικεί μια ορθολογική υλιστική ανάγνωση του κόσμου με βάση την επιστήμη ενώ η θρησκεία διεκδικεί μια ανάγνωση του κόσμου μεταφυσική και υπερβατική. Όμως το κοινό υπόστρωμα του ανθρωπισμού μπορεί να αποτελέσει μια βάση για διάλογο κυρίως στη περίοδο της έντονης ανθρωπιστικής κρίσης που βιώνουμε σήμερα.

Μεταξύ των εισηγήσεων που παρουσιάσθηκαν αξίζει να μνημονεύσουμε την εισήγηση του Μητροπολίτη Σισανίου και Σιατίστης Παύλου ο οποίος στην ομιλία του υποστήριξε ότι οι  μετανάστες χωρίς να αγιοποιούνται δεν είναι παιδιά ενός κατώτερου θεού, ότι « η Εκκλησία είναι του Χριστού και όχι μια Εθνική Εκκλησία» και κάλεσε τους χριστιανούς και πολύ περισσότερο τους ιερωμένους να μην «χαϊδεύουν» την ιδεολογία της Χρυσής Αυγής διότι είναι ασυμβίβαστη με την Ορθόδοξη Πίστη (ο Χριστός σταυρώθηκε για τους ανθρώπους και δεν σταύρωσε τους ανθρώπους).

Συνεχίστε την ανάγνωση

ΤΟ ΣΥΝΔΙΚΑΤΟ ΤΩΝ ΠΑΝΕΠΙΣΤΗΜΙΑΚΩΝ

Το πανεπιστήμιο: στο επίκεντρο των ανατροπών του χρηματιστηριακού καπιταλισμού

Τα πανεπιστήμια βρίσκονται στο επίκεντρο της κοινωνικής αναδιάρθρωσης που προκαλεί ο χρηματιστηριακός καπιταλισμός στην επίθεση του απέναντι στον παλιό καπιταλιστικό κόσμο που επιζητούσε κάποιου είδους συνθήκης με το κόσμο της εργασίας. Οι αυτοδιοίκητοι δημοκρατικοί χώροι που καταστατικά καλλιεργούν τον ανεξάρτητο στοχασμό και την έρευνα, θα πρέπει να υπηρετήσουν τις νέες προτεραιότητες: να θέσουν τη διανοητική εργασία στην υπηρεσία των χρήσιμων «προϊόντων», να παράξουν τους κατάλληλους δεξιοτεχνικά ανθρώπους που θα υπηρετήσουν τις νέες προτεραιότητες, να καλλιεργήσουν τις ιδεολογίες του νέου ανταγωνιστικού και ευέλικτου ανθρώπου. Η νέα κατάσταση χρειάζεται το πανεπιστήμιο της. Σ’ όλες τις μεγάλες σύγχρονες κοινωνικές τομές της ανθρωπότητας (βιομηχανικές ή κοινωνικές επαναστάσεις, μεταπολεμικές ανασυγκροτήσεις ) τα πανεπιστήμια αποτελούσαν την εμπροσθοφυλακή της καινοτομίας, της δημιουργικότητας και της νομιμοποίησης.

Η νέα κατάσταση χρειάζεται τις δικές της ελίτ. Οι παλιές αυθεντίες της γνώσης θα πρέπει για να είναι έγκυρες, να διαπνευστούν από τους αλγόριθμους της νέας πίστης, της νέας παραγωγής, της νέας ιδεολογίας: Δεν είναι οι διανοούμενοι του πανεπιστημίου, οι παλιοί «άνθρωποι των γραμμάτων και των τεχνών» όπως τους λέγαμε που συνιστούν τις νέες ελίτ αλλά τα διευθυντήρια των τραπεζών, των  χρηματιστήριων, οι κάθε λογής γραφειοκρατικές και διοικητικές διαδρομές που θα υπηρετούν τις καινούργιες αξίες. Παρ’ όλα αυτά χωρίς το πανεπιστήμιο μαζί τους οι άρχουσες ελίτ δεν  πάνε πουθενά.

Συνεχίστε την ανάγνωση